नेहरूंच्या काळात लोकशाही होती हे खालील प्रसंगा वरून आपल्या लक्षात येईल तर मोदी हे मागच्यादाराने पळून जातात व कुणाच्याच प्रश्नांची उत्तरे देत नाहीत हेही आपल्याला ठाऊक आहे..
स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू आणि एका वृद्ध महिलेचा हा अत्यंत प्रसिद्ध राजकीय किस्सा आहे. संसदेच्या आवारात किंवा एका सार्वजनिक भेटीदरम्यान एका वृद्ध महिलेने रागाने नेहरूंना गाठून त्यांची कॉलर (गिरेबान) पकडली आणि विचारले, "देशाला स्वातंत्र्य मिळाले, तुम्ही पंतप्रधान झालात, पण माझ्यासारख्या म्हातारीला काय मिळाले? यावर पंडित नेहरूंनी न रागवता अत्यंत शांतपणे आणि हसतमुख, समर्पक उत्तर दिले: "तुम्हाला हेच मिळाले आहे की, आज तुम्ही देशाच्या पंतप्रधानांची कॉलर पकडून त्यांना थेट असा जाब विचारू शकता!" संसदेच्या किंवा सार्वजनिक परिसरातील जिथे सामान्य जनता नेहरूंजवळ सहसा सहज पोहोचू शकत असे.
महिला आणि संदर्भ: असे मानले जाते की फाळणीमुळे किंवा गरिबीमुळे त्रासलेली ती एक सर्वसामान्य पीडित महिला होती, जिच्या मागे लोकशाहीतील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा संदर्भ जोडला जातो.लोकशाहीचे मूल्य: हे उत्तर भारतीय लोकशाहीतील नागरिकांच्या हक्कांचे आणि सरकारला जाब विचारण्याच्या स्वातंत्र्याचे मोठे प्रतीक मानले जाते.
नेहरूंच्या काळात स्थापन झालेल्या प्रमुख संस्थानेहरूंनी विज्ञान, तंत्रज्ञान, शिक्षण आणि वैद्यकीय क्षेत्रात जागतिक दर्जाच्या संस्थांची पायाभरणी केली:विज्ञान आणि तंत्रज्ञान संस्था (Science & Technology)IITs (Indian Institutes of Technology): उच्च दर्जाच्या तांत्रिक शिक्षणासाठी देशात आयआयटी संस्थांची साखळी सुरू केली.ISRO ची पार्श्वभूमी (INCOSPAR): अंतराळ संशोधनाचा पाया रचण्यासाठी १९६२ मध्ये 'इंडियन नॅशनल कमिटी फॉर स्पेस रिसर्च' (INCOSPAR) ची स्थापना केली, ज्याचे पुढे 'इस्रो' (ISRO) मध्ये रूपांतर झाले.अणू ऊर्जा आयोग (Atomic Energy Commission - AEC): डॉ. होमी भाभा यांच्या सहकार्याने १९४८ मध्ये अणू ऊर्जा आयोगाची आणि १९५४ मध्ये अणू ऊर्जा विभागाची (DAE) स्थापना केली.BARC (Bhabha Atomic Research Centre): भारताच्या अणू ऊर्जा कार्यक्रमाला गती देण्यासाठी या केंद्राची स्थापना करण्यात आली.CSIR (Council of Scientific and Industrial Research): औद्योगिक आणि वैज्ञानिक संशोधनाला चालना देण्यासाठी राष्ट्रीय प्रयोगशाळांचे जाळे विणले.वैद्यकीय आणि शैक्षणिक संस्था (Healthcare & Education)AIIMS (All India Institute of Medical Sciences): देशामध्ये जागतिक दर्जाच्या वैद्यकीय सुविधा आणि संशोधनासाठी दिल्ली येथे एम्सची स्थापना केली.IIMs (Indian Institutes of Management): व्यवस्थापन क्षेत्रातील उच्च शिक्षणासाठी आयआयएम संस्थांची सुरुवात केली.केंद्रीय विद्यालये (Kendriya Vidyalayas): सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या मुलांसाठी दर्जेदार प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षणाची साखळी निर्माण केली.आर्थिक, सांस्कृतिक आणि पायाभूत संस्था (Infrastructure & Culture)नियोजन आयोग (Planning Commission): देशाच्या विकासाचे नियोजन करण्यासाठी १९५० मध्ये नियोजन आयोगाची स्थापना केली (ज्याला आता 'नीती आयोग' म्हटले जाते).
- प्रा. दिपक जाधव. संपादक शब्द खड्ग डिजिटल वृत्तपत्र..
Shabda Khadag © 2026. All Rights Reserved.
Developed By Vighnesh Technologies.