नारळी पौर्णिमेच्या शुभ प्रसंगी प्रत्येक महाराष्ट्रीयन घरात बनवला जाणारा 'नारळी भात' हा एक पारंपरिक पदार्थ आहे. हा गोड पदार्थ बासमती तांदूळ, भरपूर ओले खोबरे आणि गूळ यांच्या मिश्रणातून बनवला जातो. यात वेलची, लवंग आणि दालचिनी यांसारख्या मसाल्यांचा वापर केला जातो, तसेच अनेकदा तूप, केशर आणि सुकामेवा घालून त्याची चव अधिक वाढवली जाते..

हिंदू पंचांगानुसार श्रावण महिन्यातील पौर्णिमेला 'नारळी पौर्णिमा' साजरी केली जाते; हा दिवस साधारणपणे जुलै किंवा ऑगस्ट महिन्यात येतो. हा सण रक्षाबंधनासोबतच येतो आणि पावसाळ्यानंतर मासेमारीसाठी समुद्र पुन्हा सुरक्षितपणे खुला झाल्याचे प्रतीक म्हणून साजरा केला जातो. पण, या सणानिमित्त बनवल्या जाणाऱ्या 'नारळी भात' या पारंपरिक महाराष्ट्रीयन पदार्थाबद्दल तुम्हाला माहिती आहे का? हा सुगंधी तांदूळ, ओले खोबरे आणि गूळ वापरून बनवलेला एक गोड भात आहे. याबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी पुढे वाचा.

नारळी पौर्णिमेचा नारळी भात

नारळी पौर्णिमेच्या शुभ प्रसंगी प्रत्येक महाराष्ट्रीयन घरात बनवला जाणारा 'नारळी भात' हा एक पारंपरिक पदार्थ आहे. हा गोड पदार्थ बासमती तांदूळ, भरपूर ओले खोबरे आणि गूळ यांच्या मिश्रणातून बनवला जातो. यात वेलची, लवंग आणि दालचिनी यांसारख्या मसाल्यांचा वापर केला जातो, तसेच अनेकदा तूप, केशर आणि सुकामेवा घालून त्याची चव अधिक वाढवली जाते.

नारळी पौर्णिमेबद्दल माहिती

'नारळी पौर्णिमा' (ज्याला 'कोकोनट फुल मून' किंवा नारळाची पौर्णिमा असेही म्हणतात) हिंदू महिन्यातील श्रावण पौर्णिमेला साजरी केली जाते. या दिवशी कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आणि सुरक्षितता व समृद्धीसाठी प्रार्थना म्हणून समुद्राला नारळ अर्पण केले जातात. ही प्रथा प्रामुख्याने कोळी बांधवांशी संबंधित आहे; मासेमारीचा नवीन हंगाम सुरू करण्यापूर्वी ते समुद्राचा आशीर्वाद घेतात.

नारळी भात कसा बनवला जातो?

नारळी भात बनवण्याची कृती खालीलप्रमाणे आहे:

एका कढईत तूप गरम करा. त्यात खडे मसाले (वेलची, लवंग, दालचिनी) टाका आणि भिजवून पाणी निथळलेला तांदूळ एक मिनिट परतून घ्या. त्यानंतर त्यात पाणी किंवा नारळाचे दूध आणि चिमूटभर मीठ घाला. कढईवर झाकण ठेवा आणि तांदळाचे दाणे सुटे राहतील व ९०% शिजतील (पूर्ण मऊ होणार नाहीत) अशा प्रकारे भात शिजवून घ्या. एका वेगळ्या पॅनमध्ये किंवा लहान भांड्यात थोडे तूप घेऊन त्यात काजू आणि बेदाणे सोनेरी-तपकिरी रंगाचे होईपर्यंत परतून घ्या.

मंद आचेवर गूळ आणि किसलेले खोबरे एकत्र करा आणि गूळ व खोबरे नीट विरघळेपर्यंत परता.

आता शिजवलेल्या भातामध्ये खोबरे-गुळाचे मिश्रण आणि परतलेले सुकामेवा हलक्या हाताने मिसळा. भांडे झाकून ५ मिनिटे मंद आचेवर वाफ येऊ द्या, जेणेकरून सर्व स्वाद एकमेकांत छान मिसळतील; अशा प्रकारे तुमचा नारळी भात खाण्यासाठी तयार होईल.

- लता जाधव. (डोंबिवली )