भूकंपग्रस्त व्हेनेझुएलाला मदत करण्यासाठी भारताने 'ऑपरेशन अमिस्ताद' (Operation Amistad) ही मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेअंतर्गत भारतीय वायुदलाची दोन C-17 विमाने रवाना झाली असून, त्यातून लष्कराचे ४१ सदस्यांचे वैद्यकीय पथक, 'भीष्म' क्यूब्स (BHISHM Cubes), एक फील्ड हॉस्पिटल, औषधे आणि सुमारे ३५ टन मदत साहित्य पाठवण्यात आले आहे. जागतिक स्तरावर मानवतावादी मदत आणि आपत्ती निवारण कार्यात भारताची वाढती भूमिका या मोहिमेतून अधोरेखित होते.

मुंबई/नवी दिल्ली, २७ जून: उत्तर व्हेनेझुएलामध्ये झालेल्या दोन शक्तिशाली भूकंपांमुळे २३५ हून अधिक लोकांचा बळी गेला असून ४,३०० हून अधिक लोक जखमी झाले आहेत. या पार्श्वभूमीवर, आपत्कालीन वैद्यकीय आणि मदत पुरवण्यासाठी भारताने 'ऑपरेशन अमिस्ताद' ही मोठी मानवतावादी मोहीम हाती घेतली आहे.

मुंबईत जारी केलेल्या एका प्रसिद्धीपत्रकात परराष्ट्र मंत्रालयाने सांगितले की, शुक्रवारी भारतीय वायुदलाची दोन C-17 ग्लोबमास्टर विमाने रवाना झाली. या विमानांमधून भारतीय लष्कराच्या नामांकित '६० पॅरा फील्ड हॉस्पिटल'मधील ४१ सदस्यांचे वैद्यकीय पथक, पूर्ण सुसज्ज फील्ड हॉस्पिटल युनिट, औषधे, स्वदेशी बनावटीचे दोन 'भीष्म' क्यूब्स आणि सुमारे ३५ टन मदत साहित्य पाठवण्यात आले.

या मोहिमेची घोषणा करताना परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर म्हणाले की, या संकटाच्या काळात भारत व्हेनेझुएलाचे नागरिक आणि सरकार यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभा आहे. 'एक्स' (X) वरील एका पोस्टमध्ये त्यांनी सांगितले की, मदत साहित्यामध्ये वैद्यकीय उपकरणे, औषधे आणि 'भीष्म' क्यूब्सचा समावेश आहे; यातून आपत्तीग्रस्त राष्ट्रांना मदत करण्याच्या भारताच्या कटिबद्धतेचा पुनरुच्चार करण्यात आला आहे.

वैद्यकीय पथकाची रवानगी

या विशेष वैद्यकीय पथकात नऊ लष्करी डॉक्टरांचा समावेश आहे. भूकंपग्रस्त भागात आपत्कालीन उपचार, ट्रॉमा केअर (गंभीर दुखापतींवरील उपचार) आणि गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रिया करण्याची क्षमता या पथकाकडे आहे.

भारताच्या 'आरोग्य मैत्री' (Aarogya Maitri) प्रकल्पांतर्गत विकसित केलेल्या दोन 'भीष्म' क्यूब्सची रवानगी हे या मोहिमेचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. हे 'मॉड्युलर फील्ड हॉस्पिटल्स' (जोडता येण्याजोगी फिरती रुग्णालये) अत्यंत वेगाने कार्यान्वित करता येतात. ती पोर्टेबल व्हेंटिलेटर, शस्त्रक्रियेची साधने आणि ऑक्सिजन सपोर्ट सिस्टम्सनी सुसज्ज आहेत. प्रत्येक युनिट एकाच वेळी सुमारे २०० रुग्णांना गंभीर वैद्यकीय उपचार देण्यास सक्षम आहे.

भारताची मानवतावादी कटिबद्धता

मानवतावादी संकटांच्या वेळी जगाला तातडीने मदत पुरवणारा देश (ग्लोबल फर्स्ट रिस्पॉन्डर) म्हणून भारताची वाढती भूमिका या मोहिमेतून अधोरेखित होते. 'वसुधैव कुटुंबकम्' (म्हणजेच 'संपूर्ण जग हे एक कुटुंब आहे') या तत्त्वाचे पालन करत, भारताने यापूर्वीही विविध संकटांच्या वेळी मदतकार्य केले आहे; यामध्ये तुर्की आणि सीरियातील २०२३ चे भूकंप, म्यानमारमधील 'मोचा' चक्रीवादळ, २०१५ मधील नेपाळचा भूकंप आणि कोविड-१९ महामारी (ज्यादरम्यान भारताने १०० हून अधिक देशांना लसींचा पुरवठा केला होता) यांचा समावेश आहे.

सुमारे १४,३०० किलोमीटरचे अंतर कापून राबवण्यात आलेली ही मदत मोहीम भारत आणि व्हेनेझुएला यांच्यातील दृढ द्विपक्षीय संबंधांचे दर्शन घडवते; तसेच, मानवतावादी मदत आणि आपत्ती निवारणासाठी कटिबद्ध असलेली एक जबाबदार आणि संवेदनशील जागतिक शक्ती म्हणून भारताची प्रतिमा अधिक बळकट करते.