रेल्वेचे नियम विरुद्ध प्रवाशांची वास्तव परिस्थिती यावर चर्चा..

कल्याण रेल्वे स्थानकावर, उशिरा येणाऱ्या ट्रेनची वाट पाहत असताना प्लॅटफॉर्म तिकीटाच्या वैधतेपेक्षा जास्त वेळ प्लॅटफॉर्मवर थांबल्याबद्दल एका प्रवाशाला ५०० रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली. संबंधित व्यक्ती गुरुवारी आपल्या कुटुंबीयांना सोडण्यासाठी आली होती, परंतु 'दोन तासांच्या नियमा'अंतर्गत त्याला दंड करण्यात आला. रेल्वे प्रशासनाच्या मते हा दंड नियमांनुसारच होता, तरीही या घटनेमुळे प्रवाशांच्या सोयीसुविधा आणि रेल्वेचे नियम यांबाबत चर्चा सुरू झाली आहे.

मुंबई: कल्याण रेल्वे स्थानकावर उशिरा येणाऱ्या ट्रेनची अनेक तास वाट पाहिल्यानंतर एका व्यक्तीला ५०० रुपयांचा दंड आकारण्यात आला. या घटनेमुळे रेल्वेचे नियम प्रवाशांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना भेडसावणाऱ्या प्रत्यक्ष परिस्थितीचा पुरेसा विचार करतात का, यावर चर्चा सुरू झाली आहे.

नेमके काय घडले?

ही घटना गुरुवारी घडली, जेव्हा संबंधित व्यक्तीने लांब पल्ल्याच्या ट्रेनमध्ये बसणाऱ्या आपल्या कुटुंबीयांना सोडण्यासाठी प्लॅटफॉर्म तिकीट काढले होते. प्रवाशाच्या म्हणण्यानुसार, दुपारी येणे अपेक्षित असलेली ट्रेन वारंवार उशिरा येत होती. अखेरीस संध्याकाळी ट्रेन येईपर्यंत तो आपल्या कुटुंबासोबत प्लॅटफॉर्मवरच थांबून राहिला.

मात्र, कुटुंबीयांना निरोप देऊन स्थानकाबाहेर पडत असताना, तिकीट तपासणी कर्मचाऱ्यांनी त्याला अडवले आणि प्लॅटफॉर्म तिकीटाची वैधता संपल्यानंतरही प्लॅटफॉर्मवर थांबल्याबद्दल दंड आकारला.

रेल्वे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, हा दंड विद्यमान नियमांनुसारच आकारण्यात आला. मध्य रेल्वेच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, या कारवाईचा ट्रेनला झालेल्या विलंबाशी कोणताही संबंध नव्हता; ती केवळ प्लॅटफॉर्म तिकीटाची वैधता संपल्यामुळे करण्यात आली होती.

सध्याच्या रेल्वे नियमांनुसार, प्लॅटफॉर्म तिकीट हे साधारणपणे जारी केल्याच्या वेळेपासून दोन तासांसाठी वैध असते. ट्रेनला उशीर झाल्यास ही वैधता आपोआप वाढत नाही.

अधिकाऱ्यांचे स्पष्टीकरण

"संबंधित व्यक्ती तिकीटाच्या निर्धारित वैधतेपेक्षा जास्त वेळ प्लॅटफॉर्मवर थांबली होती, म्हणून दंड आकारण्यात आला. ट्रेनला झालेला विलंब हा दंड आकारण्याचा आधार नव्हता," असे एका अधिकाऱ्याने सांगितले.

तरीही, या घटनेमुळे प्रवाशांना वारंवार भेडसावणाऱ्या एका व्यावहारिक पेचप्रसंगाकडे लक्ष वेधले गेले आहे. वृद्ध प्रवासी, एकट्या प्रवास करणाऱ्या महिला, मुले किंवा पहिल्यांदाच प्रवास करणारे यांच्यासोबत अनेकदा कुटुंबीय असतात; आणि रेल्वेगाड्यांना उशीर झाल्यास त्यांना प्लॅटफॉर्मवर बराच वेळ वाट पाहावी लागू शकते.

एक व्यापक प्रश्न

कल्याणमधील या घटनेमुळे एक व्यापक प्रश्न उपस्थित होतो: रेल्वेच्याच कारणांमुळे गाडीला उशीर झाला असताना, वैध प्लॅटफॉर्म तिकीट असलेल्या व्यक्तीला प्लॅटफॉर्मवर थांबून राहिल्याबद्दल दंड केला जावा का?

प्रवासी हक्क कार्यकर्त्यांचे असे म्हणणे आहे की, हा नियम कायदेशीरदृष्ट्या लागू करण्यायोग्य असला तरी, अशा परिस्थितीत त्याची अंमलबजावणी प्रवाशांच्या सोयीचा विचार न करता केली जात असल्याचे दिसून येते.

झवेरी यांचे म्हणणे

रेल्वे क्षेत्रातील कार्यकर्ते समीर झावेरी यांनी सांगितले की, या घटनेमुळे नियम आणि वास्तव यांमधील तफावत उघड झाली आहे. ते म्हणाले, "रेल्वेच्याच कामकाजाशी संबंधित कारणांमुळे जर गाडीला अनेक तासांचा उशीर झाला, तर प्लॅटफॉर्म तिकीट घेऊन प्लॅटफॉर्मवर जास्त वेळ थांबल्याबद्दल प्रवासी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना दंड आकारला जाऊ नये. उशिरा येणाऱ्या गाडीची वाट पाहत असताना, प्लॅटफॉर्म तिकीट असलेल्या व्यक्तीने दर दोन तासांनी स्टेशनबाहेर जाऊन पुन्हा नवीन तिकीट काढावे, अशी अपेक्षा करणे योग्य नाही. रेल्वे बोर्डाने या तरतुदीचा आढावा घ्यावा आणि रेल्वेमुळे उशीर झाल्यास तिकिटाची वैधता वाढवण्याबाबतच्या यंत्रणेचा विचार करावा."