ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ, समाजसेवक आणि माजी राज्यपाल डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे मंगळवारी कोल्हापुरात वयाच्या ९० व्या वर्षी निधन झाले. पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित असलेल्या डॉ. पाटील यांनी भारतातील उच्च शिक्षणाच्या जडणघडणीत महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. त्यांच्या निधनाबद्दल देशभरातील नेते, शिक्षणतज्ज्ञ आणि माजी विद्यार्थ्यांनी शोक व्यक्त केला आहे..

मुंबई: पद्मश्री पुरस्कार विजेते, ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ, समाजसेवक आणि माजी राज्यपाल डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे मंगळवारी महाराष्ट्रातील कोल्हापुरात निधन झाले. ते ९० वर्षांचे होते. त्यांच्या निधनाने भारतीय शिक्षण क्षेत्रातील एका युगाचा अंत झाला असून, देशभरातील राजकीय नेते, शिक्षणतज्ज्ञ आणि माजी विद्यार्थ्यांनी त्यांना श्रद्धांजली वाहिली आहे.

२२ ऑक्टोबर १९३५ रोजी जन्मलेल्या डॉ. पाटील यांनी आपले आयुष्य दर्जेदार शिक्षण आणि समाजकल्याण कार्याचा विस्तार करण्यासाठी समर्पित केले. शिक्षण आणि जनसेवेतील त्यांच्या योगदानाची दखल घेत त्यांना १९९१ मध्ये 'पद्मश्री' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.

शिक्षण क्षेत्रातील अग्रणी

डॉ. पाटील यांनी 'डी. वाय. पाटील ग्रुप'ची स्थापना केली. हा समूह आज भारतातील सर्वात मोठ्या शैक्षणिक जाळ्यांपैकी एक बनला असून, यात १८२ हून अधिक संस्था आणि सात 'डीम्ड' विद्यापीठांचा समावेश आहे. वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन आणि क्रीडा यांसारख्या विविध शाखांमधील हजारो विद्यार्थ्यांना संधी उपलब्ध करून देत, या समूहाने उच्च शिक्षण क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे.

शिक्षण क्षेत्रातील योगदानासोबतच, डॉ. पाटील यांची राजकीय आणि घटनात्मक कारकीर्दही उल्लेखनीय होती. त्रिपुराचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती होण्यापूर्वी त्यांनी महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य म्हणून काम पाहिले; त्यांनी २००९ ते २०१३ या काळात त्रिपुराचे राज्यपालपद भूषवले. त्यानंतर त्यांनी २०१३ ते २०१४ या काळात बिहारचे राज्यपाल म्हणून काम केले आणि २०१४ मध्ये काही काळासाठी पश्चिम बंगालच्या राज्यपालपदाचा अतिरिक्त कार्यभारही सांभाळला.

राज्यपालपदाच्या कार्यकाळात, डॉ. पाटील उच्च शिक्षणाला चालना देण्यासाठी आणि विद्यार्थी व तरुणांसाठी उत्तम संधी निर्माण करणाऱ्या उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ओळखले जात असत. संस्था उभारणी आणि समाजसेवेतील त्यांच्या कार्यामुळे त्यांना राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात मोठा आदर मिळाला.

देशभरातील नेत्यांनी त्यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला आहे. शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि सामाजिक विकासाप्रती असलेल्या निष्ठेच्या माध्यमातून शैक्षणिक क्षेत्रात आमूलाग्र बदल घडवून आणणारे एक दूरदर्शी व्यक्तिमत्त्व म्हणून त्यांना आदरांजली वाहिली जात आहे. त्यांच्या पश्चात त्यांचे पुत्र – महाराष्ट्राचे माजी मंत्री व काँग्रेस नेते सतेज पाटील, तसेच संजय पाटील आणि अजिंक्य पाटील – असा परिवार आहे. डॉ. पाटील यांनी स्थापन केलेल्या संस्थांच्या माध्यमातून त्यांनी एक चिरस्थायी वारसा निर्माण केला आहे; या संस्था आजही देशभरातील विद्यार्थी पिढ्यांना शिक्षित आणि सक्षम करण्याचे कार्य करत आहेत.