महाराष्ट्र सरकारने मानपाडा-कटाई नाका आणि तळोजा यांना कल्याण फाट्याद्वारे जोडणाऱ्या १३,८५६.३७ कोटी रुपयांच्या 'मेट्रो मार्ग १२ए' (Metro Line 12A) प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे. १८.४० किमी लांबीच्या या उन्नत (elevated) मार्गावर एकूण १२ स्थानके असतील. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी हा प्रकल्प साडेतीन वर्षांत पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत..

मुंबई: महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ पायाभूत सुविधा समितीने १३,८५६.३७ कोटी रुपयांच्या 'मेट्रो मार्ग १२ए' प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे. १८.४० किमी लांबीचा हा उन्नत मार्ग मानपाडा-कटाई नाका ते तळोजा दरम्यान कल्याण फाट्यावरून जाणार आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी हा प्रकल्प साडेतीन वर्षांच्या कालावधीत पूर्ण करण्याच्या सूचना संबंधित अधिकाऱ्यांना दिल्या आहेत.

मंगळवारी मंत्रालयात मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या समितीच्या बैठकीत या प्रकल्पाला मंजुरी देण्यात आली. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाद्वारे (MMRDA) राबवल्या जाणाऱ्या या प्रकल्पाचा उद्देश कल्याण-डोंबिवली आणि नवी मुंबई यांच्यातील दळणवळण अधिक सुलभ करणे, तसेच मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) औद्योगिक आणि लॉजिस्टिक केंद्रांपर्यंत पोहोचण्यासाठी उत्तम पर्याय उपलब्ध करून देणे हा आहे.

प्रकल्पाची मुख्य वैशिष्ट्ये

'मेट्रो मार्ग १२ए' हा १८.४० किमी लांबीचा प्रस्तावित उन्नत मेट्रो मार्ग आहे, जो कल्याण फाट्यामार्गे मानपाडा-कटाई नाका आणि तळोजा यांना जोडतो. कल्याण-डोंबिवली आणि नवी मुंबई परिसरातील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अधिक बळकट करण्यासाठी आणि रस्ते वाहतुकीला एक उत्तम पर्याय उपलब्ध करून देण्यासाठी हा प्रकल्प आखण्यात आला आहे.

प्रकल्पाचा खर्च आणि पूर्ण करण्याची मुदत

या प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च १३,८५६.३७ कोटी रुपये इतका आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी हा मार्ग साडेतीन वर्षांत पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीवर देखरेख ठेवेल, ज्यामध्ये एकात्मिक उड्डाणपूल पायाभूत सुविधांचाही समावेश असेल. संपूर्ण मार्ग उन्नत (elevated) असेल आणि त्यावर १२ स्थानके असतील. हा मार्ग कार्यान्वित झाल्यानंतर, दररोज सुमारे ४.७४ लाख प्रवासी याचा वापर करतील असा अंदाज आहे.

मेट्रो मार्गासोबतच, या प्रकल्पात ६.९३ किमी लांबीचा चार पदरी उड्डाणपूल आणि ८.६९ किमी लांबीचा सहा पदरी उड्डाणपूल यांचाही समावेश आहे. या एकत्रित पायाभूत सुविधांचा उद्देश परिसरातील सार्वजनिक वाहतूक आणि रस्ते संपर्क व्यवस्था सुधारणे हा आहे.

हा मार्ग इतर कोणत्या मेट्रो मार्गांशी जोडला जाईल?

मेट्रो मार्ग १२-ए (Metro Line 12A) तीन ठिकाणी इतर मार्गांशी जोडला जाईल (इंटरचेंज सुविधा). 'कटई नाका' येथे मेट्रो मार्ग १२ आणि बुलेट ट्रेन मार्गाशी जोडणी नियोजित आहे. 'कटई नाका' आणि 'कल्याण फाटा' दरम्यान मेट्रो मार्ग १४ साठी इंटरचेंज प्रस्तावित आहे, तर 'अमनदूत' (Amandoot) स्थानकावरून हा मार्ग नवी मुंबई मेट्रो मार्ग १ शी जोडला जाईल. प्रवाशांना त्यांच्या प्रवासाचा शेवटचा टप्पा पूर्ण करता यावा, यासाठी सर्व स्थानकांवर 'फीडर बस' सेवाही प्रस्तावित आहेत.

याचा प्रवाशांना काय फायदा होईल?

एमएमआरडीए (MMRDA) चे महानगर आयुक्त डॉ. संजय मुखर्जी यांच्या मते, रस्ते मार्गाने होणाऱ्या प्रवासाच्या तुलनेत या मेट्रो मार्गामुळे प्रवासाच्या वेळेत ४० ते ५० टक्क्यांपर्यंत बचत होईल. प्रस्तावित इंटरचेंज आणि फीडर बस सेवांमुळे कल्याण-डोंबिवली, कल्याण फाटा, तळोजा आणि नवी मुंबई दरम्यानचा प्रवास अधिक सोयीस्कर होणार आहे.

या प्रकल्पामुळे प्रवाशांना सार्वजनिक वाहतूक वापरण्यास प्रोत्साहन मिळून प्रमुख रस्ते आणि राष्ट्रीय महामार्गांवरील वाहतूक कोंडी कमी होण्याची अपेक्षा आहे. खाजगी वाहनांचा वापर कमी झाल्यामुळे वाहतुकीशी संबंधित कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जन कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

प्रकल्पाची अंमलबजावणी कोण करणार?

एमएमआरडीए मेट्रो लाईन १२ए ची अंमलबजावणी करेल आणि मेट्रो कॉरिडॉर व एकात्मिक उड्डाणपुलांसाठी विशेष नियोजन प्राधिकरण म्हणून त्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. मंत्रिमंडळ पायाभूत सुविधा समितीने प्रकल्पाच्या प्रभाव क्षेत्रातील निश्चित सरकारी जमिनीचे प्रकल्प विकास आणि संसाधन उभारणीसाठी प्राधिकरणाकडे हस्तांतरण करण्यासही मंजुरी दिली आहे.