अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ मंगळवारी एका शिष्टमंडळासह मुंबईत पोहोचणार आहेत. येथे ते भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांची भेट घेतील. नियोजित कार्यक्रमानुसार, या भेटीत व्यापार, संरक्षण, सुरक्षा, तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजे (critical minerals) यांसारख्या विषयांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. याव्यतिरिक्त, २००८ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यातील बळींना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी रुबिओ 'ताज महाल पॅलेस' हॉटेलमधील स्मारकावर पुष्पचक्र अर्पण करणार आहेत..

उझबेकिस्तानच्या दौऱ्यानंतर, अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ एका मोठ्या व्यावसायिक शिष्टमंडळासह अधिकृत भारत भेटीवर मंगळवारी मुंबईत येत आहेत. आज दुपारी ते परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांची भेट घेणार आहेत. भारत-अमेरिका संबंधांमधील सध्याच्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, या द्विपक्षीय चर्चेत व्यापार, संरक्षण, सुरक्षा, तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा अपेक्षित आहे.

रुबिओ २००८ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यातील बळींना 'ताज महाल पॅलेस' हॉटेलमधील स्मारकापाशी श्रद्धांजली अर्पण करतील. मुंबईत आगमन झाल्यानंतर लगेचच ते या पुष्पचक्र अर्पण करण्याच्या कार्यक्रमात सहभागी होतील.

परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांच्यासोबत महत्त्वाची बैठक

रुबिओ आणि जयशंकर यांच्यातील बैठकीत संरक्षण, सुरक्षा, उदयोन्मुख तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजे यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांत सहकार्य वाढवण्याबाबत आढावा घेतला जाण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, प्रादेशिक आणि जागतिक घडामोडी, विशेषतः युक्रेन आणि पश्चिम आशियातील संघर्ष, तसेच त्याचा अन्न, इंधन आणि खत सुरक्षेवर होणारा परिणाम, या विषयांवरही चर्चा होऊ शकते, असे या प्रकरणाशी संबंधित सूत्रांनी सांगितले आहे.

भारताने रशिया-युक्रेन संघर्षात युद्धविरामाचा एक प्रस्ताव मांडला आहे, ज्याचा उद्देश ऊर्जा आणि अन्नपुरवठा सुरक्षित ठेवणे आणि काळ्या समुद्रात व्यापारी जहाजांवरील हल्ले रोखणे हा आहे. प्रादेशिक स्थिरता आणि सुरू असलेल्या संघर्षांचे आर्थिक परिणाम यांसारख्या व्यापक चर्चेचा हा प्रस्ताव एक भाग असू शकतो.

येत्या काळात होणाऱ्या बहुपक्षीय शिखर परिषदांच्या पार्श्वभूमीवर दोन्ही देशांच्या नेत्यांमधील संभाव्य भेटीगाठींवरही चर्चा होण्याची शक्यता आहे. यामध्ये पुढील महिन्यात मनिला येथे होणारी 'आसियान' (ASEAN) शिखर परिषद आणि अमेरिकेतील फ्लोरिडा येथे होणारी 'जी-२०' (G20) शिखर परिषद यांचा समावेश आहे. याव्यतिरिक्त, अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याच्या २५० व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित राहणार आहेत.

रुबिओ यांनी सांगितले की, या उपाययोजनेचा उद्देश जागतिक ऊर्जा पुरवठा आणि किमतींवरील ताण कमी करणे हा आहे. त्यांनी नमूद केले की, परराष्ट्र धोरणाबाबत निर्णय घेताना देशांनी आपापल्या विशिष्ट परिस्थितीचा—ज्यात भौगोलिक मर्यादा आणि पर्यायी पुरवठादारांकडून ऊर्जा मिळवण्यातील अडचणींचा समावेश होतो—विचार करणे आवश्यक आहे. द्विपक्षीय संबंधांसमोर आव्हाने कायम असतानाही, व्यापार आणि ऊर्जा हे दोन्ही देश एकमेकांशी संबंधित असलेल्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांपैकी एक आहेत, अशा पार्श्वभूमीवर त्यांची ही टिप्पणी आली आहे.

मे महिन्यानंतर रुबिओ यांची ही दुसरी भारत भेट असेल; मे महिन्यात त्यांनी नवी दिल्लीत जयशंकर यांच्या यजमानपदाखाली झालेल्या 'क्वाड' (Quad) परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीत भाग घेतला होता. मुंबईतील या भेटीमुळे दोन्ही बाजूंना प्रलंबित मुद्द्यांवर चर्चा करण्याची आणि धोरणात्मक व आर्थिक क्षेत्रांत सहकार्य टिकवून ठेवण्याचे मार्ग शोधण्याची संधी मिळेल, अशी अपेक्षा आहे.