खलिस्तानी फुटीरतावादी गुरपतवंत सिंग पन्नू याने दाखल केलेल्या, हत्येच्या कटाचा आरोप असलेल्या खटल्याच्या संदर्भात, अमेरिकेच्या एका फेडरल न्यायालयाने राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित डोवाल आणि 'रॉ' (RAW) चे माजी प्रमुख सामंत गोयल यांना दिल्ली न्यायालयांमार्फत समन्स बजावण्याचे आदेश दिले आहेत. भारताने हा खटला बनावट आणि द्वेषपूर्ण असल्याचे सांगून फेटाळून लावला आहे..
वॉशिंग्टन: खलिस्तानी फुटीरतावादी गुरपतवंत सिंग पन्नू याने दाखल केलेल्या खटल्याच्या संदर्भात, अमेरिकेच्या एका फेडरल न्यायालयाने राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल आणि 'रिसर्च अँड ॲनालिसिस विंग' (RAW) चे माजी प्रमुख सामंत गोयल यांना दिल्ली न्यायालयांमार्फत समन्स बजावण्याचे आदेश दिले आहेत.
पन्नू हा विविध दहशतवादी आरोपांखाली भारतीय तपास यंत्रणांना हवा असलेला आरोपी आहे.
१३ नोव्हेंबर रोजी दिलेल्या आदेशात, न्यूयॉर्कच्या सदर्न डिस्ट्रिक्टमधील अमेरिकन जिल्हा न्यायालयाने आपल्या लिपिकाला निर्देश दिले आहेत की, अजित डोवाल यांच्यासाठी समन्स आणि संबंधित न्यायालयीन कागदपत्रे 'पटियाला हाऊस जिल्हा न्यायालयात', तर सामंत गोयल यांच्यासाठी 'द्वारका' आणि 'तीस हजारी' जिल्हा न्यायालयांत पाठवावीत.
न्यायाधीश कॅथरीन पोल्क फैला यांच्या आदेशात म्हटले आहे, "हे न्यायालय, या दिवाणी खटल्यातील प्रतिवादींना समन्स बजावण्यासाठी भारतीय न्यायालयांचे सहकार्य नम्रपणे विनंती करत आहे."
हेग कन्व्हेन्शन (Hague Conventions) आणि भारतीय दिवाणी प्रक्रिया संहितेच्या (CPC) संबंधित तरतुदींचा उल्लेख करत न्यायाधीश फैला यांनी म्हटले की, परदेशी न्यायालये भारतीय न्यायालयांमार्फत डोवाल आणि गोयल यांना समन्स बजावू शकतात.
भारतीय दिवाणी प्रक्रिया संहितेनुसार (CPC), केंद्र सरकारने अधिसूचित केलेल्या परदेशी दिवाणी न्यायालयांकडून आलेली समन्स भारतीय न्यायालयांकडे पाठवली जाऊ शकतात आणि ती देशांतर्गत न्यायालयांनी बजावलेल्या समन्सप्रमाणेच संबंधित व्यक्तींपर्यंत पोहोचवली जाऊ शकतात.
अमेरिकन न्यायालयाच्या आदेशात नमूद केले आहे की, हेग कन्व्हेन्शन अंतर्गत भारताच्या केंद्रीय प्राधिकरणाद्वारे समन्स बजावण्याची प्रमाणित प्रक्रिया अवलंबण्याचा प्रयत्न केला गेला होता, परंतु ती फेटाळण्यात आली.
त्यानंतर, न्यायालयाने कन्व्हेन्शनच्या कलम १९ आणि भारतीय दिवाणी प्रक्रिया संहितेच्या संबंधित तरतुदींनुसार, समन्स बजावण्याचा एक पर्यायी मार्ग अधिकृत केला आहे.
पन्नू, जो अमेरिकेत राहतो आणि प्रतिबंधित संघटना 'सिख्स फॉर जस्टिस' (SFJ) चा कायदेशीर सल्लागार आहे, त्याने आपल्या जीवे मारण्याच्या कथित प्रयत्नाबद्दल नुकसानभरपाई मिळवण्यासाठी हा दिवाणी खटला दाखल केला आहे. त्याने डोवाल यांच्यावर, भारताची बाह्य गुप्तचर संस्था 'रॉ' (RAW) च्या सहभागासह, कथित हत्येचा कट रचल्याचा आरोप केला आहे.
गेल्या महिन्यात, अमेरिकेच्या न्यायालयाने वॉशिंग्टनमधील भारतीय दूतावासाकडे परराष्ट्र विभागामार्फत एक राजनैतिक टिपणी (डिप्लोमॅटिक नोट) पाठवून डोवाल आणि गोयल यांना समन्स बजावण्याचा प्रयत्न केला होता.
भारताने हा खटला फेटाळून लावला असून, तो “बनावट आणि द्वेषपूर्ण” असल्याचे म्हटले आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी १० नोव्हेंबर रोजी सांगितले, "आम्ही आमच्या उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांवरील बनावट आणि द्वेषपूर्ण आरोप फेटाळून लावतो. तसेच, आम्ही हे निरर्थक खटलेही नाकारतो. भारतात न्यायालयीन दस्तऐवज बजावण्याची विनंती केवळ भारताच्या अधिकृत मध्यवर्ती प्राधिकरणाद्वारेच—म्हणजेच कायदा व न्याय मंत्रालयामार्फत—पाठवली जाऊ शकते."
या प्रकरणात अमेरिकन सरकार एक पक्ष नाही.
हा दिवाणी खटला, त्याच न्यायालयात भारतीय नागरिक निखिल गुप्ता आणि 'रॉ' (RAW) चे माजी अधिकारी विकास यादव यांच्या विरोधात सुरू असलेल्या फौजदारी खटल्यापेक्षा पूर्णपणे वेगळा आहे. हा फौजदारी खटला एका कथित 'भाडोत्री हत्येच्या कटा'शी (murder-for-hire plot) संबंधित आहे.
Shabda Khadag © 2026. All Rights Reserved.
Developed By Vighnesh Technologies.