'मुली असत्या तर अधिक बरे झाले असते': आयआयटी दिल्लीच्या दीक्षांत समारंभात पंतप्रधान मोदींचा 'जनरेशन झेड'शी संवाद; पदक विजेत्यांमध्ये महिलांचे प्रमाण वाढवण्याचे आवाहन..

पंतप्रधान मोदींनी आयआयटी दिल्लीच्या ५७ व्या दीक्षांत समारंभाला उपस्थित राहून पदवीधरांचे अभिनंदन केले आणि त्यांच्याबद्दल अभिमान व्यक्त केला. पदक विजेत्यांचा गौरव करताना त्यांनी महिलांच्या सहभागावर प्रकाश टाकला आणि म्हटले की, पुरस्कार विजेत्यांमध्ये अधिक विद्यार्थिनी असत्या तर अधिक चांगले झाले असते.

दिल्ली: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शनिवारी आयआयटी दिल्लीच्या ५७ व्या दीक्षांत समारंभाला हजेरी लावली. यावेळी त्यांनी गुणवंत विद्यार्थ्यांना प्रतिष्ठित पदके प्रदान केली आणि पदवीधर विद्यार्थ्यांचे त्यांच्या यशाबद्दल अभिनंदन केले. तसेच, त्यांनी आयआयटी दिल्लीच्या सोनीपत कॅम्पसमध्ये 'परम प्रज्ञा' (Param Pragya) या एआय-आधारित (AI-powered) उच्च-क्षमतेच्या सुपरकम्प्युटिंग सुविधेचे उद्घाटन केले.

कोविड-१९ महामारीच्या काळात आयआयटी दिल्लीच्या दीक्षांत समारंभात पूर्वी सहभागी झाल्याची आठवण सांगताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले, "गेल्या वेळी जेव्हा मी या दीक्षांत समारंभाला उपस्थित होतो, तेव्हा संपूर्ण देश कोविडच्या काळातून जात होता. त्यावेळी मी आभासी (व्हर्च्युअली) पद्धतीने सहभागी झालो होतो, पण आज मी तुमच्यासारख्या तरुण मित्रांच्या मध्ये प्रत्यक्ष उपस्थित आहे आणि म्हणूनच मला खूप छान वाटत आहे."

"ज्याप्रमाणे तुमच्या कुटुंबांना आज अभिमान वाटत आहे, त्याचप्रमाणे मलाही तुमच्या सर्वांचा अभिमान वाटतो," असे पंतप्रधान मोदींनी पदवीधर विद्यार्थ्यांना सांगितले.

आपल्या कामगिरीसाठी पदके मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांचे अभिनंदन करताना पंतप्रधान मोदींनी पुरस्कार विजेत्यांमधील महिलांच्या सहभागाकडेही लक्ष वेधले.

"आज अनेक विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कामगिरीसाठी पदके मिळाली आहेत. त्याबद्दल मी तुम्हा सर्वांचे खूप अभिनंदन करतो. पण त्यामध्ये आणखी एक-दोन मुली [विद्यार्थिनी] असत्या तर अधिक बरे झाले असते... तुम्हाला तर परिस्थिती माहितच आहे!" असे पंतप्रधान मोदी म्हणाले.

पंतप्रधान मोदींचा आयआयटी दिल्लीच्या पदवीधरांना संदेश: 'जो शिकत राहील, तोच जिंकेल'

पदवीधर विद्यार्थ्यांना संबोधित करताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, ते अशा काळात व्यावसायिक जगात प्रवेश करत आहेत जेव्हा तंत्रज्ञान आणि भू-राजकीय क्षेत्रात वेगाने बदल होत आहेत. जागतिक सत्ता-समीकरणे, उद्योग आणि व्यवसाय वेगाने बदलत आहेत, ज्यामुळे पुढील २०-३० वर्षांत जग कसे असेल याचा अंदाज लावणे कठीण झाले आहे, असे ते म्हणाले.

"जग बदलेल, तंत्रज्ञान बदलेल, उद्योग बदलतील, व्यवसाय बदलतील; पण या सर्वांच्या दरम्यान माझे शब्द लक्षात ठेवा—जो शिकत राहील, तोच जिंकेल," असे ते म्हणाले.

प्रत्येक पिढीची स्वतःची अशी राष्ट्रीय जबाबदारी असते, असेही पंतप्रधान मोदींनी सांगितले. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यागाचा उल्लेख करत त्यांनी सांगितले की, विकसित भारताच्या दिशेने सुरू असलेल्या देशाच्या प्रवासात सध्याच्या पिढीने योगदान दिले पाहिजे.

त्यांनी सांगितले की, पुढील ३०-३५ वर्षांत विद्यार्थी जे निर्णय घेतील त्याचा या प्रवासावर प्रभाव पडेल. तसेच, आपल्या कामातून देशाला कसा फायदा होऊ शकेल आणि देशाच्या गरजा कशा पूर्ण करता येतील, याचा विचार करण्याचे आवाहन त्यांनी विद्यार्थ्यांना केले.

पंतप्रधान मोदींचा विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांशी संवाद

एका अनौपचारिक संवादात पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, पदवीदान समारंभाच्या दिवशी विद्यार्थी आपल्या भविष्याबद्दल विचार करत असतील. काहीजण आपल्या पहिल्या पगाराची वाट पाहत असतील, तर काहीजण नवीन शहरात जाण्याची तयारी करत असतील, पहिल्या स्टार्टअपचे नियोजन करत असतील किंवा एखाद्या स्पर्धा परीक्षेचे लक्ष्य ठेवून असतील.

ते म्हणाले की, जरी प्रत्येक विद्यार्थ्याचा मार्ग आणि स्वप्न वेगळे असले, तरी आयुष्यातील एका नवीन टप्प्याची सुरुवात करण्याबाबतचा उत्साह सर्वांमध्ये समान असतो.

पंतप्रधान मोदींची दूरदृष्टी शिक्षण व्यवस्थेला भविष्यासाठी सज्ज करत आहे: प्रल्हाद जोशी

केंद्रीय शिक्षण मंत्री प्रल्हाद जोशी म्हणाले की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या दूरदृष्टीमुळे भारताची शिक्षण व्यवस्था ही 'विद्यार्थी-केंद्रित', 'संशोधन-आधारित' आणि 'भविष्यासाठी सज्ज' अशी प्रणाली बनली आहे.

आयआयटी (IIT) दिल्लीच्या पदवीदान समारंभात बोलताना जोशी म्हणाले, "शिक्षण मंत्रीपदाचा अतिरिक्त कार्यभार स्वीकारल्यानंतर, एखाद्या शैक्षणिक संस्थेत पंतप्रधानांसोबतचा हा माझा पहिलाच सार्वजनिक कार्यक्रम आहे. मला खूप आनंद होत आहे आणि तुमच्या सर्वांचे आशीर्वाद लाभत आहेत."

या प्रसंगी त्यांनी पदवी प्राप्त करणाऱ्या सर्व विद्यार्थ्यांना, त्यांच्या पालकांना आणि संपूर्ण आयआयटी दिल्ली परिवाराला "मनःपूर्वक अभिनंदन आणि शुभेच्छा" दिल्या.

भारताच्या तरुणाईवर पंतप्रधान मोदींचा असलेला विशेष भर अधोरेखित करताना जोशी म्हणाले, "पंतप्रधानांनी नेहमीच भारताच्या तरुणांच्या क्षमतेवर प्रचंड विश्वास ठेवला आहे आणि ते त्यांना 'विकसित भारत २०४७' चे प्रमुख शिल्पकार मानतात."

जोशी म्हणाले की, पंतप्रधान मोदींच्या दूरदृष्टीमुळे भारतातील शैक्षणिक संस्थांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण झाला आहे; आता येथील परिसरांमध्ये केवळ पदवीधरच नव्हे, तर नवोन्मेषक (इनोव्हेटर्स), संशोधक आणि राष्ट्रनिर्माते घडवण्याची क्षमता निर्माण झाली आहे.

२०१४ पासून उच्च शिक्षण क्षेत्राचा झालेला विस्तार अधोरेखित करताना जोशी यांनी सांगितले की, सध्या ४.५ कोटींहून अधिक विद्यार्थी उच्च शिक्षणात प्रवेशित आहेत. त्यांनी नमूद केले की, २०१४ पासून विद्यापीठांच्या संख्येत जवळपास ७० टक्क्यांनी वाढ झाली असून, ६५० हून अधिक नवीन विद्यापीठे, १४,००० नवीन महाविद्यालये, ४,००० हून अधिक नवीन आयटीआय (ITIs), नऊ नवीन आयआयएम (IIMs), सात नवीन आयआयटी (IITs) आणि १३ नवीन एम्स (AIIMS) यांची स्थापना करण्यात आली आहे.