महाराष्ट्राच्या परिवहन विभागाने ६० आरटीओ कार्यालयांना पुरवलेले ६०० 'बॉडी कॅमेरे' (अंगावर लावायचे कॅमेरे) आतापर्यंत वापराविना पडून होते. आता या कॅमेऱ्यांच्या वापरासाठी अधिकाऱ्यांना प्रशिक्षण देण्यास सुरुवात झाली आहे. प्रत्येक कार्यालयातील दोन अधिकारी आपल्या सहकाऱ्यांना याचे प्रशिक्षण देतील. या मालिकेतील पहिले प्रशिक्षण सत्र ४ नोव्हेंबर रोजी नवी मुंबई येथे पार पडले. अधिकाऱ्यांच्या मते, या कॅमेऱ्यांचा नियमित वापर करण्यासाठी व्हिडिओ साठवणूक प्रणालीचीही (व्हिडिओ-स्टोरेज सिस्टिम) आवश्यकता आहे..

महाराष्ट्रातील प्रादेशिक परिवहन कार्यालयांना (RTO) पुरवलेले 'बॉडी कॅमेरे' वापराविना पडून असल्याचा अहवाल प्रसिद्ध झाल्यानंतर दोन महिन्यांहून अधिक काळाने, परिवहन विभागाने आता अधिकाऱ्यांना हे कॅमेरे वापरण्याचे प्रशिक्षण देण्यास सुरुवात केली आहे.

या उपक्रमाचा उद्देश वाहनांची तपासणी आणि अंमलबजावणी (enforcement) प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणणे हा आहे. प्रत्येक कार्यालयातील दोन अधिकाऱ्यांवर आपल्या सहकाऱ्यांना हे उपकरण कसे वापरावे, याचे प्रशिक्षण देण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.

३० ऑगस्ट रोजी 'एफपीजे' (FPJ) मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालात असे समोर आले होते की, राज्यातील ६० आरटीओ कार्यालयांना पुरवलेले ६०० कॅमेरे धूळ खात पडून आहेत. या अहवालाची दखल घेत परिवहन आयुक्त राजेश नार्वेकर यांनी उपकरणांचा नियमित वापर सुनिश्चित करण्यासाठी प्रशिक्षण प्रक्रिया सुरू करण्याचे निर्देश दिले.

परिवहन आयुक्तांच्या कार्यालयाने ३ नोव्हेंबर रोजी सर्व आरटीओ कार्यालयांना पत्र पाठवून प्रशिक्षण सुरू करण्यास सांगितले. त्यानुसार, ४ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ११ वाजता नवी मुंबई उप-प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात पहिले प्रशिक्षण सत्र आयोजित करण्यात आले होते.

प्रत्येक कार्यालयातील दोन अधिकारी सहकाऱ्यांना प्रशिक्षण देणार

पहिल्या टप्प्यात, मुंबई महानगर क्षेत्रातील १० आरटीओ कार्यालयांमधील अधिकाऱ्यांना प्रशिक्षणासाठी बोलावण्यात आले होते. यामध्ये मुंबई सेंट्रल, अंधेरी, वडाळा, बोरीवली, ठाणे, पनवेल, कल्याण, नवी मुंबई, पेण आणि मीरा-भाईंदर येथील कार्यालयांचा समावेश आहे.

प्रत्येक कार्यालयाला एक 'मोटार वाहन निरीक्षक' (Motor Vehicle Inspector) आणि एक 'सहायक मोटार वाहन निरीक्षक' (Assistant Motor Vehicle Inspector) यांची नियुक्ती करण्यास सांगण्यात आले आहे. प्रशिक्षण पूर्ण करणारे हे अधिकारी 'मास्टर ट्रेनर' म्हणून काम करतील. ते इतर कर्मचाऱ्यांना कॅमेरे कसे चालवायचे, त्यांची कार्यपद्धती काय आहे आणि अंमलबजावणीच्या कारवाईदरम्यान त्यांचा वापर कसा करायचा, याचे मार्गदर्शन करतील.

प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर, अंमलबजावणीच्या कामात या कॅमेऱ्यांचा नियमित वापर सुरू करण्याची योजना परिवहन विभागाने आखली आहे. या उपक्रमामुळे आरटीओ (RTO) अधिकारी आणि वाहनचालक यांच्यातील व्यवहारांमध्ये, विशेषतः वाहनांची तपासणी करताना आणि वाहतूक नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरुद्ध कारवाई करताना, अधिक उत्तरदायित्व येईल अशी अपेक्षा आहे.

साठवणुकीच्या (स्टोरेज) समस्यांमुळे कॅमेरे वापराविना पडून राहिले

आरटीओ अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, कॅमेरे एका विक्रेत्याकडून पुरवण्यात आले होते, परंतु रेकॉर्ड केलेले व्हिडिओ साठवण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रणाली आणि फुटेज व्यवस्थापित करण्याची कार्यपद्धती उपलब्ध करून देण्यात आली नव्हती.

यामुळे अंमलबजावणीच्या कारवाईदरम्यान केलेले रेकॉर्डिंग कसे जतन करावे आणि भविष्यात त्या फुटेजचा वापर कसा केला जाऊ शकतो, याबाबत अधिकाऱ्यांमध्ये अनिश्चितता निर्माण झाली होती. व्हिडिओ पुराव्यांच्या साठवणुकीसाठी आणि ते मिळवण्यासाठी कोणतीही स्पष्ट प्रणाली नसल्यामुळे, या कॅमेऱ्यांचा प्रभावीपणे वापर करणे शक्य नव्हते.

नव्याने सुरू करण्यात आलेला प्रशिक्षण उपक्रम अशा कार्यात्मक त्रुटी दूर करतो, ज्यांच्यामुळे हे उपकरण वापराविना पडून होते. मात्र, त्यांचा नियमित वापर हा रेकॉर्डिंग साठवण्यासाठी एक विश्वासार्ह प्रणाली उभारण्यावर आणि गरज पडल्यास ते फुटेज उपलब्ध करून देण्याची खात्री करण्यावर अवलंबून असेल.