'नवीन पिढीचा गोष्टींकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगळा असतो, पण याचा अर्थ ते चुकीचे आहेत असा होत नाही': 'जनरेशन झेड' (Gen Z) समजून घेण्याबाबत माजी लष्करप्रमुख जनरल नरवणे यांचे मत..

माजी लष्करप्रमुख जनरल एम. एम. नरवणे यांनी शुक्रवारी 'जनरेशन झेड' (Gen Z) बद्दल भाष्य केले. प्रसारमाध्यमांशी बोलताना ते म्हणाले, "आता ती जुनी विचारसरणी राहिलेली नाही. आता लोक दर पाच वर्षांनी गाड्या बदलतात; याचा अर्थ ते वाईट माणूस आहेत असा होतो का? नाही, तर काळानुसार गोष्टी बदलल्या आहेत."

लोकसभेत त्यांच्या अप्रकाशित आत्मचरित्रावरून वाद निर्माण झाल्यानंतर चर्चेत आलेले माजी लष्करप्रमुख मनोज मुकुंद (एम. एम.) नरवणे यांनी 'जनरेशन झेड'बद्दल विचार मांडले. त्यांनी अलीकडेच तरुण पिढीला आणि जगाकडे पाहण्याच्या त्यांच्या वेगळ्या दृष्टिकोनाला समजून घेण्याच्या गरजेवर भर दिला. पिढ्यांमधील फरकावर भाष्य करताना नरवणे म्हणाले की, 'जनरेशन झेड'चा दृष्टिकोन कदाचित वेगळा असू शकतो, पण याचा अर्थ ते चुकीचे आहेतच असे नाही.

"नवीन पिढीचा गोष्टींकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगळा असतो, पण याचा अर्थ ते चुकीचे आहेत असा होत नाही," असे नरवणे म्हणाले. पारंपरिक विचारांपेक्षा वेगळे दृष्टिकोन आहेत म्हणून त्यांना फेटाळून लावण्याऐवजी, बदलत्या दृष्टिकोनांचा स्वीकार करणे महत्त्वाचे आहे, यावर त्यांनी भर दिला.

एम. एम. नरवणे यांनी 'जनरेशन झेड'बद्दल भाष्य केले

माजी लष्करप्रमुख जनरल एम. एम. नरवणे यांनी शुक्रवारी 'जनरेशन झेड'बद्दल भाष्य केले. प्रसारमाध्यमांशी बोलताना ते म्हणाले, "आता ती जुनी विचारसरणी राहिलेली नाही. आता लोक दर पाच वर्षांनी गाड्या बदलतात; याचा अर्थ ते वाईट माणूस आहेत असा होतो का? नाही, तर काळानुसार गोष्टी बदलल्या आहेत."

"त्याचप्रमाणे, नवीन पिढीचा विविध गोष्टींकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन वेगळा असू शकतो, जो कदाचित तुमच्या विचारांशी जुळणारा नसेल; पण याचा अर्थ ते चुकीचे आहेत असा होत नाही. त्यामुळे, त्यांना कशामुळे प्रेरणा मिळते हे समजून घेणे आणि त्या ऊर्जेचा योग्य वापर करणे गरजेचे आहे," असेही त्यांनी नमूद केले.

तरुणांना मार्गदर्शन करण्याची जबाबदारी

तरुणांच्या दृष्टिकोनाबद्दल बोलताना निवृत्त लष्करप्रमुख म्हणाले, "त्यांना कशामुळे प्रेरणा मिळते हे समजून घ्या आणि त्या ऊर्जेचा योग्य वापर करा." नरवणे यांनी यावर भर दिला की, 'जनरेशन झेड'ला देशाचे नुकसान नको असते आणि आपल्या कृतीतून देशाचे भले होईल, असा त्यांचा विश्वास असतो. त्यामुळे, केवळ ओरडण्यापेक्षा त्यांना समजून घेण्याचा प्रयत्न करूया. कोणालाही ओरडणे खूप सोपे असते. "ती आपलीच मुले आहेत आणि जर एखाद्या मुलाच्या विचारसरणीत काही दोष असेल, तर तो दूर करण्यास मदत करणे ही आपली जबाबदारी आहे. अन्यथा, आपण मोठ्यांनी काय करायचे?"

कारगिलमधील घटनेनंतर केलेली टिप्पणी

कारगिलमध्ये एका महिलेने वाद घातला आणि स्वतःची ओळख 'जनरेशन झेड' (Gen Z) अशी करून दिली, त्यानंतर नरवणे यांनी हे विधान केले.

लडाखमधील कारगिल येथील 'मिनिमार्ग' चेकपॉइंटवर एका महिलेने सुरक्षा कर्मचाऱ्यांशी वाद घातल्याचा व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर, अनेक माजी लष्करी अधिकाऱ्यांनी जवानांच्या समर्थनार्थ भूमिका घेतली होती; त्याच्या दुसऱ्याच दिवशी ही घटना घडली.

माजी लष्करप्रमुख आणि मिझोरामचे राज्यपाल व्ही. के. सिंग यांनी म्हटले आहे की, सशस्त्र दलांवरील टीका ही भावनिक प्रतिक्रिया किंवा ढोबळ आरोपांवर आधारित नसून वस्तुनिष्ठ पुराव्यांवर आधारित असावी. त्यांनी या घटनेचा उल्लेख सैनिकांचे शौर्य आणि त्याग यांची आठवण करून देणारी घटना म्हणून केला आणि त्यांचा अनादर करणे अयोग्य असल्याचे नमूद केले.

'जनरेशन झेड'चा (Gen Z) दृष्टिकोन समजून घेणे

'जनरेशन झेड' (१९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि २०१० च्या दशकाच्या सुरुवातीच्या काळात जन्मलेले लोक) हे आधीच्या पिढ्यांपेक्षा पूर्णपणे वेगळ्या वातावरणात वाढले आहेत. स्मार्टफोन, सोशल मीडिया, त्वरित संवाद साधण्याची साधने आणि माहितीची सहज उपलब्धता या गोष्टींनी त्यांचे जीवन घडवले असल्याने, काम, नातेसंबंध, अधिकार आणि सामाजिक मुद्दे यांकडे पाहण्याचा त्यांचा दृष्टिकोन अनेकदा वेगळा असू शकतो.

नरवणे यांची विधाने विविध पिढ्यांमधील परस्पर समजुतीचे महत्त्व अधोरेखित करतात. जरी तरुण पिढीच्या निवडी किंवा वागणे कधीकधी जुन्या पिढीला अपरिचित वाटू शकत असले, तरी दृष्टिकोनातील हा फरक म्हणजे शिस्त किंवा मूल्यांचा अभाव असल्याचे लक्षण नव्हे.