महाराष्ट्रातील शहरी मतदारसंघांमध्ये 'विशेष सखोल पुनरावलोकन' (SIR) मोहिमेअंतर्गत माहिती संकलन अर्जांचे (enumeration forms) संकलन न होऊ शकण्याचे प्रमाण सर्वाधिक आढळले; यात भिवंडी पूर्व (४९.१०%), कुलाबा (४६.९७%) आणि खडकवासला (४६.५७%) यांचा समावेश आहे. नलासोपारा येथे न संकलित झालेल्या अर्जांची संख्या सर्वाधिक होती. याउलट, ग्रामीण आणि आदिवासी मतदारसंघांची कामगिरी चांगली राहिली असून, अकोले येथे हे प्रमाण सर्वात कमी (६.११%) नोंदवले गेले. एकूणच, २१.१५% अर्ज संकलित होऊ शकले नाहीत..

मुंबई: मतदार याद्यांच्या 'विशेष सखोल पुनरावलोकन' (SIR) मोहिमेदरम्यान, मुंबई, ठाणे आणि पुणे यांसारख्या शहरी मतदारसंघांमध्ये माहिती संकलन अर्ज संकलित न होण्याचे प्रमाण सर्वाधिक असल्याचे दिसून आले आहे.

शुक्रवारी मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी (CEO) जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, अर्ज संकलनाच्या बाबतीत ग्रामीण आणि आदिवासी मतदारसंघांनी उत्तम कामगिरी केली आहे.

'न संकलित झालेले अर्ज' म्हणजे असे अर्ज जे गोळा करता आले नाहीत किंवा ज्यांची डिजिटल नोंदणी (digitisation) होऊ शकली नाही. राज्यातील २१ टक्क्यांहून अधिक SIR अर्ज या श्रेणीत मोडतात.

मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने सर्व २८८ विधानसभा मतदारसंघांची आकडेवारी जाहीर केली. यात दाट लोकवस्तीचे शहरी मतदारसंघ आणि ग्रामीण मतदारसंघ यांच्यात, अर्ज संकलित न होण्याच्या किंवा डिजिटल नोंदणी न होण्याच्या टक्केवारीबाबत मोठी तफावत दिसून आली.

ठाण्यातील भिवंडी पूर्व मतदारसंघात न संकलित अर्जांचे प्रमाण सर्वाधिक (४९.१०%) होते, त्यानंतर दक्षिण मुंबईतील कुलाबा (४६.९७%) मतदारसंघाचा क्रमांक लागतो. पुण्यातील खडकवासला (४६.५७%), पालघरमधील नलासोपारा (४६.३६%) आणि पुण्यातील कोथरूड (४६.२२%) या मतदारसंघांचाही यात समावेश आहे.

मुंबईजवळील नलासोपारा मतदारसंघात ६,६२,०५७ मतदार असून, तिथे ४६.३६% म्हणजेच ३,०६,९३० अर्ज संकलित होऊ शकले नाहीत; विश्लेषण केलेल्या मतदारसंघांपैकी ही संख्या सर्वाधिक आहे. हडपसरमध्ये ६,५१,४७३ मतदार असताना ४५.८० टक्के किंवा २,९८,३७५ अर्ज 'अ-संकलित' (uncollectible) असल्याचे नोंदवले गेले. खडकवासलामध्ये ५,९७,११४ मतदार असताना २,७८,०७६ अर्ज अ-संकलित होते, तर कल्याण ग्रामीणमध्ये ही संख्या २,५२,२९४ आणि ओवळा-माजीवडामध्ये २,५०,९८७ इतकी होती.

भिवंडी पश्चिममध्ये ४४.७२ टक्के, शिवाजीनगरमध्ये ४४.३१ टक्के, अंबरनाथ (SC) मध्ये ४४.१८ टक्के, ऐरोलीमध्ये ४४.०३ टक्के, मुंब्रा-कळवामध्ये ४२.९२ टक्के, कल्याण पश्चिममध्ये ४२.६५ टक्के आणि मानखुर्द शिवाजीनगरमध्ये ४२.३१ टक्के अर्ज अ-संकलित असल्याचे आढळले.

मुंबईतील प्रमुख प्रशासकीय आणि व्यावसायिक भाग असलेल्या कुलाबा मतदारसंघात २,५४,९१३ मतदारांपैकी ४६.९७ टक्के अर्ज अ-संकलित होते. मुंबईतील आणखी एक महत्त्वाचा मतदारसंघ असलेल्या मलबार हिलमध्ये अ-संकलित अर्जांचे प्रमाण ३९.०२ टक्के इतके नोंदवले गेले.

याउलट, अनेक ग्रामीण आणि आदिवासी मतदारसंघांमध्ये 'अ-संकलित' (uncollectible) अर्जांचे प्रमाण १० टक्क्यांपेक्षा कमी असल्याचे दिसून आले, ज्यावरून ९० टक्क्यांहून अधिक डिजिटलायझेशन दर असल्याचे स्पष्ट होते.

अहमदनगर (आताचे अहिल्यानगर) जिल्ह्यातील अकोले (ST) मतदारसंघात राज्यातील सर्वात कमी, म्हणजेच ६.११ टक्के 'अ-संकलित' अर्जांचे प्रमाण नोंदवले गेले; येथे ९३.८९ टक्के अर्जांचे डिजिटलायझेशन पूर्ण झाले होते. त्यानंतर बुलढाणा जिल्ह्यातील जळगाव (जामोद) (६.२० टक्के), खामगाव (६.२७ टक्के), बीडमधील आष्टी (६.३७ टक्के) आणि चंद्रपूरमधील चिमूर (६.४६ टक्के) या मतदारसंघांचा क्रमांक लागतो.

बुलढाणा जिल्ह्यातील मेहकर (SC) मतदारसंघात ६.५० टक्के अर्ज 'अ-संकलित' असल्याचे नोंदवले गेले, तर बीडमधील गेवराई (७.०९ टक्के), अहमदनगरमधील नेवासा (७.१८ टक्के), रत्नागिरीतील राजापूर (७.३४ टक्के) आणि बुलढाण्यातील मलकापूर (७.६८ टक्के) येथे हे प्रमाण अनुक्रमे इतके होते.

गडचिरोली (ST), आरमोरी (ST) आणि नवापूर (ST) हे विशेषतः उच्च डिजिटलायझेशन दर दर्शवणारे ग्रामीण आणि आदिवासी मतदारसंघ होते. गडचिरोली (ST) मध्ये ८.६४ टक्के अर्ज 'अ-संकलित' होते, तर आरमोरी (ST) मध्ये ९.७५ टक्के आणि नवापूर (ST) मध्ये ९.३३ टक्के अर्ज 'अ-संकलित' होते.

महाराष्ट्रातील २८८ विधानसभा मतदारसंघांमध्ये एकूण ९,७८,५४,०४९ मतदार आहेत आणि २१.१५ टक्के अर्ज 'अ-संकलित' असल्याचे नोंदवले गेले आहे.

'अ-संकलित' अर्जांचे प्रमाण सर्वाधिक असलेल्या अनेक मतदारसंघांमधील मतदारांची संख्या राज्याच्या सरासरी संख्येपेक्षा (३,३९,७७१) लक्षणीयरीत्या जास्त आहे.

उदाहरणार्थ, नालासोपारा आणि हडपसर या मतदारसंघांमधील मतदारांची संख्या प्रत्येकी ६.५ लाखांहून अधिक आहे, तर खडकवासला मतदारसंघात जवळपास सहा लाख मतदार आहेत.

दुसरीकडे, 'अ-संकलित' अर्जांचे प्रमाण सर्वात कमी असलेल्या १० पैकी आठ मतदारसंघांमधील मतदारांची संख्या राज्याच्या सरासरीपेक्षा कमी आहे.