मराठी आणि हिंदी प्रायोगिक रंगभूमीच्या प्रणेत्या आणि ज्येष्ठ नाट्यदिग्दर्शिका विजया मेहता यांचे वयाच्या ९१ व्या वर्षी निधन झाले असून, या बातमीने सर्वत्र शोककळा पसरली आहे. शबाना आझमी आणि भारती आचरेकर यांनी त्यांच्या मार्गदर्शनाची आणि वारशाची आठवण काढत भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहिली. 'रंगायन'च्या संस्थापिका असलेल्या विजया मेहता यांनी आधुनिक भारतीय रंगभूमीला नवी दिशा दिली आणि त्यांना 'पद्मश्री' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते..

मुंबई: दिग्गज नाट्यदिग्दर्शिका विजया मेहता यांच्या निधनामुळे हिंदी आणि मराठी चित्रपट व नाट्यसृष्टीत शोककळा पसरली आहे.

अभिनेत्री शबाना आझमी आणि ज्येष्ठ अभिनेत्री भारती आचरेकर या दिग्गज नाट्यदिग्दर्शिका आणि निर्मात्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहणाऱ्यांपैकी पहिल्या काही जणांमध्ये होत्या.

भारतीय रंगभूमीतील विजया मेहता यांचे अमूल्य योगदान आणि कलाकारांच्या अनेक पिढ्यांवर त्यांनी टाकलेला अमिट प्रभाव लक्षात घेऊन, शबाना आणि भारती या दोघींनीही सोशल मीडियाच्या माध्यमातून या महान व्यक्तिमत्त्वाला आदरांजली वाहिली.

शबाना आझमी यांनी आपल्या सोशल मीडिया अकाऊंटवर विजया मेहता यांना समर्पित एक श्रद्धांजलीपर ग्राफिक शेअर केले.

या दिग्गज नाट्यव्यक्तिमत्त्वाची आठवण काढताना शबाना आझमी यांनी लिहिले, "जेव्हा आपण अशा कलाकारांबद्दल बोलतो जे केवळ अभिनय करत नाहीत, तर कलाप्रकाराची नव्याने व्याख्या करतात, तेव्हा विजया मेहता हे नाव सर्वात आधी डोळ्यांसमोर येते."

"जिज्ञासा आणि निर्भय सर्जनशीलतेच्या जोरावर भारतीय रंगभूमीचे रूप पालटणाऱ्या या दूरदर्शी व्यक्तिमत्त्वाने अनेक पिढ्यांमधील अभिनेते, दिग्दर्शक आणि नाट्यप्रेमींना प्रेरित केले. त्यांचे कार्य केवळ रंगमंचापुरते मर्यादित नव्हते; तर ते सत्य, माणुसकी आणि कथाकथनाच्या अफाट शक्तीशी संबंधित होते."

त्या पुढे म्हणाल्या, "आज आपण अशा एका कलाकाराचा गौरव करत आहोत ज्यांच्यासोबत काम करण्याचे भाग्य मला लाभले. त्यांचा वारसा प्रत्येक तालमीची खोली, प्रत्येक रंगमंच आणि स्वप्न पाहण्याचे धाडस करणाऱ्या प्रत्येक कलाकाराला सदैव प्रकाशित करत राहील, याची मला खात्री आहे."

"धन्यवाद 'बाई', आम्हाला हे दाखवून दिल्याबद्दल की रंगभूमी हे केवळ मनोरंजन नाही, तर जगाकडे पाहण्याचा एक दृष्टिकोन आहे; तुमचा प्रभाव सदैव कायम राहील. तुम्हाला भावपूर्ण श्रद्धांजली."

ज्येष्ठ अभिनेत्री भारती आचरेकर यांनीही विजया मेहता यांच्यासोबतचे काही फोटो शेअर केले, ज्यामध्ये त्या दोघींची प्रेमळ मिठीही दिसून येते.

आपल्या भावपूर्ण संदेशात भारती यांनी लिहिले, "माझ्या मार्गदर्शिका, मैत्रीण आणि त्याहूनही अधिक काही असलेल्या विजया मेहता यांच्यासाठी... आमच्या नात्याला मी कोणतेही विशिष्ट नाव देऊ शकत नाही... 'बाई', तुम्ही माझ्यामध्ये रुजवलेली मूल्ये आणि दिलेले धडे मी सदैव जपून ठेवेन." तुम्ही मला शिकवले की, मौनही संवादांइतकेच प्रभावी असू शकते; सहकलाकाराचे म्हणणे नीट ऐकून घेणे हेच एका उत्कृष्ट दृश्याचे (सीनचे) गुपित आहे; आणि रंगमंचाला पूर्ण प्रामाणिकपणाची अपेक्षा असते.

त्या पुढे म्हणाल्या, "तुमच्या कठोर पण आवश्यक सूचनांबद्दल, तुमच्या असीम संयमाबद्दल आणि एक कलाकार व एक व्यक्ती म्हणून मला अधिक उत्तम बनवण्यासाठी दिलेल्या प्रोत्साहनाबद्दल तुमचे आभार. माझ्यासाठी तुम्ही एखाद्या देवदूतासारख्या होतात. ही माझ्यासाठी खूप मोठी हानी आहे... मी १९७८-७९ मध्ये तुमच्यासोबत काम केले होते, पण त्या काळातही आमचा संपर्क कायम होता... देव आता अशी उदार, प्रतिभावान आणि काळजी घेणारी माणसे निर्माण करत नाही!! काही आठवणी मी नेहमीच जपून ठेवेन... भावपूर्ण श्रद्धांजली."

माहितीसाठी सांगायचे तर, विजया मेहता या भारतातील अत्यंत प्रभावशाली नाट्य-व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक होत्या; ३० जून रोजी वयाच्या ९१ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.

अनेक नाविन्यपूर्ण नाटके आणि दिग्दर्शनाद्वारे मराठी व हिंदी रंगभूमीला आकार देण्यात त्यांनी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.

विजया मेहता या मुंबईतील प्रायोगिक रंगभूमीच्या चळवळीशी जोडलेल्या होत्या आणि त्यांनी 'रंगायन' या नाट्यसंस्थेची स्थापना केली होती.

आपल्या गौरवशाली कारकिर्दीत त्यांनी 'हयवदन', 'घाशीराम कोतवाल', 'सखाराम बाईंडर' आणि 'मुद्राराक्षस' यांसारख्या गाजलेल्या नाटकांचे दिग्दर्शन केले, तसेच 'पेस्तनजी' आणि 'रावसाहेब' यांसारख्या चित्रपटांमध्ये अभिनयही केला.

त्यांना पद्मश्री, 'संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार' आणि 'कालिदास सन्मान' यांसारख्या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले होते.