DSIIDC ने सांगितले की, पारदर्शकता वाढवण्यासाठी आणि विशिष्ट ब्रँड्सना बळजबरीने विकण्याचा (brand pushing) प्रकार रोखण्यासाठी 'दिल्ली लिकर बुकिंग' ॲपला डिसेंबर २०२४ मध्ये मंजुरी देण्यात आली होती आणि नोव्हेंबर २०२५ मध्ये ते कार्यान्वित करण्यात आले. २५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे ग्राहक ऑनलाइन बुकिंग करून पैसे भरू शकतात, परंतु त्यांना मद्य स्वतः दुकानात जाऊन घ्यावे लागेल; घरपोच डिलिव्हरीची सुविधा उपलब्ध नाही. अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, चालू आर्थिक वर्षात १०,७३० व्यवहारांतून सुमारे ३० लाख रुपयांची विक्री झाली आहे..

नवी दिल्ली, २८ ऑक्टोबर: दिल्ली स्टेट इंडस्ट्रियल इन्फ्रास्ट्रक्चर डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन (DSIIDC) ने बुधवारी सांगितले की, किरकोळ विक्रीमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी आणि विशिष्ट ब्रँड्सना अवाजवी प्राधान्य देण्याचा प्रकार थांबवण्यासाठी, मागील सरकारने २०२४ मध्ये या ऑनलाइन लिकर बुकिंग ॲपला परवानगी दिली होती.

DSIIDC ने आवश्यक चाचण्या पूर्ण केल्यानंतर 'दिल्ली लिकर बुकिंग' ॲप लाँच केले. याद्वारे ग्राहक मद्याची नोंदणी (बुकिंग) करू शकतात आणि कॉर्पोरेशनच्या विक्री केंद्रांवरून ते स्वतः घेऊ शकतात, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

DSIIDC च्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले, "पारदर्शकता सुनिश्चित करण्यासाठी, डिजिटल प्रशासनाला चालना देण्यासाठी आणि विशिष्ट ब्रँड्सना बळजबरीने विकण्याचा प्रकार टाळण्यासाठी, DSIIDC ने नोव्हेंबर २०२५ मध्ये 'दिल्ली लिकर बुकिंग' ॲप सुरू केले. यापूर्वी, डिसेंबर २०२४ मध्ये DSIIDC व्यवस्थापनाने हे ॲप विकसित करण्यास मंजुरी दिली होती आणि २ जानेवारी २०२५ रोजी त्यासाठी कार्यादेश (work order) जारी करण्यात आला होता."

iOS वापरकर्त्यांसाठीही ॲप उपलब्ध

सुरुवातीला हे ॲप केवळ अँड्रॉइड (Android) प्रणालीवर चालत होते. मात्र, प्लॅटफॉर्मच्या तटस्थतेचे पालन करण्यासाठी आणि iOS वापरकर्त्यांनाही सुविधा मिळावी म्हणून, ६ सप्टेंबर रोजी QR-कोडवर आधारित एक मायक्रो-साइट (micro-site) सुरू करण्यात आली.

ॲप सुरू झाल्याच्या पहिल्या वर्षात (२०२५-२६ आर्थिक वर्ष), एकूण ३,६२९ व्यवहार झाले, ज्याद्वारे सुमारे १३ लाख रुपयांच्या मद्याची विक्री झाली.

अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, चालू आर्थिक वर्षात आतापर्यंत १०,७३० व्यवहारांतून सुमारे ३० लाख रुपयांच्या मद्याची विक्री झाली आहे.

ऑनलाइन बुकिंग आणि पेमेंट प्रक्रिया

ॲपवर नोंदणी केल्यानंतर, ग्राहक ऑनलाइन उपलब्ध साठा (stock) तपासू शकतात, मद्य बुक करू शकतात आणि डिजिटल पद्धतीने पैसे भरू शकतात. यामुळे विशिष्ट ब्रँड्सना बळजबरीने विकण्याचा प्रकार टाळता येतो. ऑर्डरची पुष्टी आणि पडताळणी झाल्यानंतर, ती संबंधित दुकानातून स्वतः जाऊन घेणे आवश्यक आहे. ॲपद्वारे बुक केलेल्या किंवा खरेदी केलेल्या मद्याच्या होम डिलिव्हरीची कोणतीही तरतूद नाही, असे त्यांनी सांगितले.

तथापि, मद्याची बाटली ताब्यात घेण्यापूर्वी बुक केलेली ऑर्डर रद्द करण्याची मुभा आहे, असे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.

ॲप वापरणाऱ्या प्रत्येक ग्राहकाला, त्यांचे वय मद्यपानासाठी कायदेशीररित्या अनुज्ञेय असलेल्या २५ वर्षांपेक्षा जास्त असल्याची खात्री करणे बंधनकारक आहे, असेही अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

या ॲपचा उद्देश मद्याच्या दुकानाबाहेर होणारी गर्दी कमी करणे हा देखील आहे, कारण अनेकदा या गर्दीमुळे कायदा व सुव्यवस्थेचे प्रश्न निर्माण होतात, असे त्यांनी जोडले.

मद्य विक्री केंद्रे आणि उत्पादन शुल्क नियम

दिल्ली सरकारच्या चार महामंडळांमार्फत शहरात ७०० हून अधिक किरकोळ मद्य विक्री केंद्रे चालवली जातात. सध्या, केवळ DSIIDC द्वारे चालवल्या जाणाऱ्या २०० हून अधिक केंद्रांवरच मद्य ऑनलाइन बुक करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.

उत्पादन शुल्क नियमांनुसार, एक व्यक्ती आपल्याकडे जास्तीत जास्त ९ लिटर व्हिस्की आणि १८ लिटर बिअर ठेवू शकते. ग्राहकाने खरेदी केलेली किंवा उचललेली मद्य परत करण्याची कोणतीही तरतूद नाही.