मुंबई सायबर पोलिसांनी ४३ कोटी रुपयांच्या फसवणुकीच्या ३,२०० हून अधिक प्रकरणांशी संबंधित असलेल्या आंतरराज्य सायबर गुन्हेगारी टोळीच्या सहा सदस्यांना अटक केली. ही टोळी बँका आणि विविध सेवा पुरवणाऱ्या संस्थांच्या नावाने बनावट APK ॲप्स वापरून OTP आणि बँकिंग माहिती चोरत असे, ज्यामुळे अनधिकृत व्यवहार केले जात असत. पोलिसांनी या कारवाईत विविध उपकरणे, मालवेअर फाइल्स आणि सर्व्हर जप्त केले आहेत. अनोळखी APK किंवा ZIP फाइल्स डाउनलोड न करण्याचा इशारा अधिकाऱ्यांनी दिला आहे..

मुंबई: मुंबई सायबर पोलिसांनी एका आंतरराज्य टोळीच्या सहा सदस्यांना अटक केली आहे. ही टोळी सायबर गुन्ह्यांच्या ३,२०६ प्रकरणांशी आणि जवळपास ४३ कोटी रुपयांच्या ऑनलाइन फसवणुकीशी संबंधित असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

ही टोळी बँका, महानगर गॅस (MGL) आणि इतर संस्थांच्या ॲप्लिकेशन्सचे रूप घेऊन घातक 'अँड्रॉइड पॅकेज किट' (APK) फाइल्स पाठवत असे. या माध्यमातून ते पीडितांच्या मोबाईल फोनचा ताबा मिळवत आणि बँकिंग माहिती चोरत असत.

मुंबईतील एका रहिवाशाला MGL कडून आल्यासारखा वाटणारा एक संदेश मिळाल्यानंतर या प्रकरणाचा तपास सुरू झाला. त्या संदेशात गॅस कनेक्शन कापले जाईल, असा इशारा देण्यात आला होता. बिल अपडेट करण्यासाठी त्यांना एक APK फाइल डाउनलोड करण्यास आणि १० रुपये भरण्यास सांगण्यात आले होते.

ती फाइल डाउनलोड केल्यानंतर, पीडिताच्या फोनची सुरक्षा भेदली गेली आणि त्यांच्या बँक खात्यातून २.३५ लाख रुपये फसवणुकीने काढून घेण्यात आले. पश्चिम विभागाच्या सायबर पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आणि वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक सुवर्णा शिंदे यांच्या नेतृत्वाखाली तपास सुरू झाला. पोलिसांनी मोबाईल क्रमांक, बँक खाती आणि इतर डिजिटल पुराव्यांचे विश्लेषण करून आरोपींचा मागोवा घेतला आणि त्यांना नवी दिल्ली, झारखंड व बिहारमधून अटक केली.

अटक करण्यात आलेल्यांची नावे आरिफ अस्तुन अन्सारी, शेख बिलाल नौशाद, मेहबूब नौशाद आलम, साजिद मन्सूर अली, मोहन कुशल महतो आणि सुनील कुमार दशरथ सोरेन अशी आहेत.

'नॅशनल सायबर क्राईम रिपोर्टिंग पोर्टल'वरील नोंदीनुसार, हे आरोपी देशभरातील ३,२०६ तक्रारींशी संबंधित होते; यामध्ये महाराष्ट्रातील ५१७ आणि मुंबईतील ९३ तक्रारींचा समावेश आहे.

तपासकर्त्यांनी ११ मोबाईल फोन आणि एक लॅपटॉप जप्त केला. फॉरेन्सिक तपासणीत प्रादेशिक परिवहन कार्यालय (RTO) आणि MGL सारख्या संस्थांचे रूप घेणाऱ्या १११ बनावट APK फाइल्स आढळून आल्या.

तांत्रिक विश्लेषणातून असे दिसून आले की, ८,६०९ लोकांनी हे घातक ॲप्लिकेशन्स डाउनलोड केले होते. पोलिसांनी सांगितले की, या फाइल्समुळे आरोपींना उपकरणांवर नियंत्रण मिळवणे आणि अनधिकृत व्यवहार करण्यासाठी आवश्यक असलेले 'वन-टाइम पासवर्ड' (OTP) व बँकिंग संदेश मिळवणे शक्य होत असे.

या टोळीने 'गुगल फायरबेस' (Google Firebase) आणि 'होस्टिंगर' (Hostinger) वरील सर्व्हरचा वापर करून, तडजोड झालेल्या (compromised) उपकरणांमधून सुमारे १.२४ कोटी एसएमएस संदेश मिळवल्याचा आरोप आहे. या संदेशांमध्ये ओटीपी (OTP) आणि इतर संवेदनशील बँकिंग माहितीचा समावेश होता.

पोलीस उपायुक्त बजरंग बनसोडे यांनी सांगितले की, या टोळीत आणखी काही सदस्य सामील असण्याची शक्यता असून त्यांचा शोध घेण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.

APK फाइल्सबाबत लोकांमध्ये जागरूकता वाढत असल्याने, फसवणूक करणारे आता मालवेअर पसरवण्यासाठी ZIP फाइल्सचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करत आहेत, अशी चेतावणीही पोलिसांनी दिली आहे. नागरिकांना अनोळखी स्रोतांकडून APK किंवा ZIP फाइल्स डाउनलोड न करण्याचा आणि सायबर फसवणुकीची माहिती त्वरित १९३० या हेल्पलाईन क्रमांकावर देण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.